Mâm ngũ quả ngày Tết Miền Bắc – Trung – Nam bao gồm những gì?

Mỗi dịp Tết đến, hương sắc mùa xuân lại tràn ngập khắp nẻo đường và trong từng gia đình Việt. Giữa không khí rộn ràng ấy, mâm ngũ quả ngày Tết trở thành điểm nhấn không thể thiếu trên bàn thờ tổ tiên. Mỗi loại quả trên mâm đều mang ý nghĩa riêng, hòa quyện tạo nên bức tranh tràn đầy hy vọng cho năm mới. Vậy bạn có biết mâm ngũ quả ngày tết bao gồm những gì không? Để bài viết dưới đây bật mí cho bạn nhé!

>> Nội dung liên quan:

• Phong tục ngày Tết cổ truyền Việt Nam (Bắc – Trung – Nam)
• Tết Nguyên Đán là gì? Nguồn gốc, ý nghĩa & những điều cần biết

Ý nghĩa mâm ngũ quả ngày tết

Mâm ngũ quả ngày Tết không chỉ là lễ vật dâng lên bàn thờ tổ tiên mà còn mang giá trị văn hóa, tâm linh sâu sắc trong đời sống tinh thần của người Việt. Tên gọi “ngũ quả” xuất phát từ con số năm – biểu trưng cho ngũ hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, thể hiện sự vận hành hài hòa của trời đất và mong cầu một năm mới cân bằng, thuận lợi.

Mỗi loại quả được chọn đều gửi gắm những ước nguyện tốt đẹp như bình an, tài lộc, sức khỏe, hạnh phúc và con cháu sum vầy. Màu sắc đa dạng của trái cây còn tượng trưng cho sự sinh sôi, phát triển và khởi đầu mới đầy hy vọng trong năm mới.

Bên cạnh đó, mâm ngũ quả ngày Tết còn thể hiện lòng biết ơn và đạo hiếu của con cháu đối với ông bà, tổ tiên. Việc chuẩn bị mâm quả tươm tất, trang trọng chính là cách người Việt bày tỏ sự kính trọng, cầu mong tổ tiên phù hộ cho gia đình một năm an khang, làm ăn hanh thông.

Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mâm ngũ quả còn phản ánh đặc trưng văn hóa vùng miền, điều kiện tự nhiên và quan niệm sống của từng địa phương. Dù cách chọn quả và bày trí có khác nhau, điểm chung vẫn là tinh thần hướng về cội nguồn và khát vọng cho một năm mới đủ đầy, viên mãn.

Mâm ngũ quả ngày tết bao gồm những gì?

Mâm ngũ quả ngày Tết cổ truyền thường gồm năm loại trái cây khác nhau, tượng trưng cho sự đủ đầy, trọn vẹn và mong ước một năm mới nhiều may mắn. Tuy nhiên, con số “ngũ” không mang tính bắt buộc tuyệt đối, mà thể hiện ý nghĩa biểu trưng, vì vậy nhiều gia đình có thể bày nhiều hơn năm loại quả miễn sao vẫn giữ được sự hài hòa và trang trọng.

Các loại quả được chọn để bày mâm ngũ quả thường đáp ứng những tiêu chí như tươi ngon, hình thức đẹp, màu sắc đa dạng và mang ý nghĩa tốt lành. Một số loại quả phổ biến có thể kể đến như chuối, bưởi, cam, quýt, xoài, đu đủ, dưa hấu, mãng cầu, sung… Mỗi loại quả đều gắn liền với những lời chúc ý nghĩa: chuối tượng trưng cho sự che chở, đùm bọc; bưởi và cam đại diện cho phúc lộc, tròn đầy; xoài, đu đủ mang hàm ý no đủ, sung túc.

Ngoài ý nghĩa tên gọi, màu sắc của trái cây cũng được nhiều gia đình quan tâm khi bày mâm ngũ quả ngày Tết. Sự kết hợp giữa màu xanh, đỏ, vàng, cam không chỉ tạo nên vẻ đẹp bắt mắt mà còn tượng trưng cho sinh khí, tài lộc và sự thịnh vượng trong năm mới.

Khi chọn quả, người Việt thường ưu tiên quả còn xanh hoặc vừa chín, tránh chọn quả quá mềm, dễ hư hỏng trong những ngày Tết kéo dài. Đồng thời, trái cây phải nguyên vẹn, không dập nát, thể hiện sự trân trọng khi dâng lên tổ tiên và ước mong một khởi đầu suôn sẻ, trọn vẹn cho cả năm.

Mâm ngũ quả ngày tết miền Bắc

Mâm ngũ quả miền Bắc mang đậm nét trang nghiêm, chuẩn mực và giàu tính biểu tượng, phản ánh đời sống văn hóa lâu đời của người dân vùng Bắc Bộ. Việc lựa chọn và bày trí trái cây không chỉ chú trọng hình thức mà còn đặt nặng ý nghĩa tâm linh, phong thủy và sự hài hòa âm dương.

Loại quả gần như không thể thiếu trong mâm ngũ quả ngày tết miền Bắc là nải chuối xanh. Chuối thường được đặt ở vị trí trung tâm hoặc phía dưới cùng, với dáng xòe như bàn tay nâng đỡ, tượng trưng cho sự che chở, bao bọc và mong cầu phúc lộc cho cả gia đình. Ở giữa nải chuối thường đặt quả bưởi hoặc phật thủ, biểu trưng cho sự viên mãn, tài lộc và bình an.

Xung quanh mâm là các loại quả có màu sắc rực rỡ như hồng đỏ, quýt vàng, cam, táo, lê… Sự phối hợp giữa sắc xanh của chuối, sắc vàng của cam quýt và sắc đỏ của hồng tạo nên tổng thể hài hòa, vừa đẹp mắt vừa mang ý nghĩa cầu may mắn, thịnh vượng cho năm mới.

Ngoài ra, người miền Bắc thường tránh sử dụng những loại quả có tên gọi hoặc hình dáng mang ý nghĩa không may, đồng thời ưu tiên trái cây còn tươi, cứng, giữ được lâu trong suốt những ngày Tết. Cách bày mâm ngũ quả miền Bắc vì thế luôn toát lên vẻ trang trọng, cân đối, thể hiện sự tôn kính đối với tổ tiên và khát vọng cho một năm mới an lành, đủ đầy.

Tham khảo thêm: Top Địa Điểm Bắn Pháo Hoa Tết Nguyên Đán 2026 ở Sài Gòn, Hà Nội, Đà Nẵng

Mâm ngũ quả ngày tết miền Trung

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Trung mang nét mộc mạc, giản dị nhưng vẫn đậm ý nghĩa tâm linh, phản ánh điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và lối sống tiết kiệm, chân thành của người dân nơi đây. Không quá câu nệ hình thức hay số lượng, người miền Trung chú trọng nhiều hơn đến tấm lòng thành kính khi dâng mâm quả lên tổ tiên trong dịp đầu năm.

Các loại trái cây trong mâm ngũ quả ngày tết miền Trung thường là những loại quả sẵn có theo mùa, dễ tìm và phù hợp với khí hậu địa phương như chuối, bưởi, dứa (thơm), thanh long, cam, quýt, xoài… Mỗi loại quả đều mang ý nghĩa cầu mong cuộc sống ấm no, bình an và vượt qua khó khăn trong năm mới.

Không giống miền Bắc hay miền Nam, mâm ngũ quả miền Trung không quá kiêng kỵ về tên gọi của trái cây. Thay vào đó, người dân ưu tiên những quả tươi ngon, chắc chắn, màu sắc hài hòa và có thể sử dụng sau khi cúng. Cách bày mâm thường đơn giản, gọn gàng, thể hiện sự chân chất và thực tế trong đời sống sinh hoạt.

Chính sự linh hoạt và không gò bó ấy đã tạo nên nét riêng cho mâm ngũ quả ngày Tết miền Trung. Dù không cầu kỳ, mâm quả vẫn chứa đựng ước mong về một năm mới thuận hòa, gia đình sum vầy và cuộc sống dần đủ đầy hơn sau những vất vả của năm cũ.

Mâm ngũ quả ngày tết miền Nam

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Nam nổi bật với sự phóng khoáng, đa dạng và giàu tính biểu trưng, phản ánh đặc trưng văn hóa cởi mở và điều kiện tự nhiên trù phú của vùng đất Nam Bộ. Trái cây quanh năm phong phú giúp mâm ngũ quả nơi đây luôn rực rỡ sắc màu và mang nhiều ý nghĩa cầu chúc thiết thực cho năm mới.

Người miền Nam thường bày mâm ngũ quả ngày tết theo cách dựa vào tên gọi của trái cây để gửi gắm ước nguyện. Phổ biến nhất là mâm quả với các loại như mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, sung, mang ý nghĩa “cầu sung vừa đủ xài”, thể hiện mong muốn cuộc sống no đủ, sung túc và ổn định. Ngoài ra, nhiều gia đình còn thêm thơm (dứa), dưa hấu đỏ ruột hoặc bưởi để tăng vẻ đẹp và may mắn.

Khác với miền Bắc, mâm ngũ quả ngày Tết miền Nam thường không dùng chuối, bởi quan niệm cho rằng tên gọi chuối dễ liên tưởng đến sự trượt ngã, không thuận lợi trong làm ăn. Thay vào đó, các loại quả có hình dáng tròn đầy, màu sắc tươi sáng được ưu tiên nhằm tượng trưng cho tài lộc và sự viên mãn.

Cách bày trí mâm ngũ quả ngày tết miền Nam thường theo hình tháp hoặc mâm tròn đầy, các loại quả lớn đặt phía dưới, quả nhỏ xếp phía trên, tạo cảm giác sung túc và tràn đầy sinh khí. Dù cách chọn quả và bày mâm có khác nhau giữa các gia đình, điểm chung vẫn là mong cầu một năm mới an khang, làm ăn phát đạt và gia đình hạnh phúc.

Cách bày mâm ngũ quả ngày tết

Bày mâm ngũ quả ngày Tết không chỉ cần đẹp mắt mà còn phải thể hiện sự trang trọng và tấm lòng thành kính đối với tổ tiên. 

• Cần lựa chọn mâm hoặc đĩa đựng chắc chắn, kích thước phù hợp với bàn thờ, tránh quá to hoặc quá nhỏ làm mất cân đối không gian thờ cúng.
• Khi sắp xếp, nên tuân theo nguyên tắc quả to, nặng đặt phía dưới làm trụ, quả nhỏ và nhẹ xếp phía trên để tạo thế vững chắc. 
• Các loại quả có màu sắc khác nhau nên được bố trí xen kẽ nhằm tạo sự hài hòa, sinh động, tượng trưng cho sự đầy đủ và sung túc trong năm mới.
• Mâm ngũ quả thường được bày ở vị trí trung tâm bàn thờ, hướng ra phía trước, thể hiện sự tôn kính. 
• Trái cây trước khi bày nên được lau sạch, để khô tự nhiên, tránh rửa nước khiến quả nhanh hỏng trong những ngày Tết kéo dài.
• Có thể trang trí thêm lá xanh, hoa tươi hoặc nơ đỏ để tăng tính thẩm mỹ, nhưng cần tiết chế để giữ nét trang nghiêm. 

Bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về ý nghĩa, cách lựa chọn và bày trí mâm ngũ quả ngày Tết theo từng vùng miền. Dù hình thức có khác nhau, mâm ngũ quả vẫn là biểu tượng thiêng liêng thể hiện lòng hiếu kính với tổ tiên và ước mong một năm mới an khang, sung túc, gia đình sum vầy, hạnh phúc trọn vẹn.

Nguồn: https://suckhoegiadinhviet.com/